cognitieve gedragstherapie

Wat is cognitieve gedragstherapie?

 

Alle vormen van psychotherapie hebben hetzelfde doel: emotionele problemen verminderen of opheffen. De manier waarop er wordt gewerkt verschilt nogal. Er zijn therapieën waarbij de focus ligt op de achtergronden en het ontstaan van de problemen en er zijn therapieën waarbij de nadruk ligt op gevoelens en emoties. Cognitieve gedragstherapie is een samensmelting van twee stromingen binnen de psychologie: de cognitieve therapie en de gedragstherapie. Het is een actieve therapie waarin de cliënt leert om anders tegen problematische situaties aan te kijken en er anders mee om te gaan. In deze vorm van therapie wordt er vanuit gegaan dat problemen beïnvloed en in stand gehouden worden door iemands gedachten (cognities) en gedrag. Door het onderzoeken en veranderen van dat gedrag en die gedachten nemen de psychische klachten af. Cognitieve gedragstherapie gaat ervan uit dat het niet de gebeurtenissen zelf zijn die een mens negatieve gevoelens en een bepaald gedragspatroon bezorgen, maar de ‘gekleurde bril’ waardoor hij de dingen ziet. Wie leert deze negatieve gedachtes anders te interpreteren, krijgt een objectievere kijk op de eigen gevoelens en waarnemingen. Hierdoor kunnen negatieve gevoelens verdwijnen en zal het gedrag veranderen. Cognitieve gedragstherapie is een van de meest toegepaste behandelvormen in Nederland. Het is een kortdurende, gestructureerde therapievorm die op het heden en de toekomst is gericht.

Wat is cognitieve therapie?

 

Cognitieve therapie gaat ervan uit dat het niet de gebeurtenissen zelf zijn die een mens negatieve gevoelens bezorgen en daardoor een bepaald gedragspatroon, maar de gekleurde bril waardoor hij de dingen ziet. Depressieve mensen bekijken bijvoorbeeld of zij inderdaad mislukt zijn in het leven en of andere personen hen werkelijk niet mogen of minachten. Vaak hebben zij alleen hier nog maar aandacht voor. Door deze ‘disfunctionele’ gedachten om te buigen en te leren om gebeurtenissen anders te interpreteren komt er een objectievere kijk op de eigen gevoelens en waarnemingen en kunnen negatieve gevoelens verdwijnen, waardoor ook het gedrag verandert. Bij het uitwerken van meer realistische standpunten en gedachten maakt de therapeut gebruik van specifieke cognitieve oefeningen en huiswerkafspraken.

Wat is gedragstherapie?

 

Gedragstherapie richt zich vooral op het veranderen van het gedrag. Hoe een mens handelt bepaalt namelijk in belangrijke mate hoe de persoon zich voelt. Als iemand geneigd is om uit angst bepaalde situaties uit de weg te gaan, dan zal spanning vaak in eerste instantie weliswaar afnemen, maar op de lange termijn juist eerder verergeren dan verminderen. In een gedragstherapeutische behandeling brengt de cliënt met de behandelaar eerst het problematische gedrag en de omstandigheden waarin dat voorkomt in kaart. Vervolgens helpt de therapeut de cliënt om  beter passende gedragspatronen aan te leren voor die omstandigheden. Zowel het inventariseren van het gedrag waarvan de cliënt last heeft als het bedenken en voorbereiden van oefeningen met nieuw, beter passend gedrag gebeurt samen met de behandelaar.

Behandeling van depressie in beeld

 

In dit filmpje wordt de behandeling van depressie besproken met cognitieve gedragstherapie. Wil je meer weten over cognitieve gedragstherapie? Kijk dan op de website van de Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie. Hier vind je algemene informatie, folders, factsheets en filmpjes over de behandeling van verschillende soorten klachten met deze vorm van therapie.

Wat gebeurt er in een behandeling met CGT?

 

De therapeut zal betrekkelijk kort stilstaan bij de jeugdervaringen van de cliënt. CGt richt zich veel vaker op het heden en minder op het verleden van de cliënt. Door trainingen in de behandelkamer, in het echte leven en door allerhande huiswerk komt de cliënt gaandeweg tot nieuwe gedachten en ander, positiever, gedrag. Het is gebleken dat het veranderen van gedrag en het veranderen van gedachten goed samen kunnen gaan. Een cognitief gedragstherapeut heeft het vaak met de cliënt over moeilijke situaties en hoe de cliënt zich daarin gedraagt. Ook wil de therapeut graag weten hoe de cliënt over dergelijke moeilijke situaties denkt. Cognitief gedragstherapeuten hebben doorgaans een actieve houding. Zij gaan eerder met de cliënt op zoek naar knelpunten en manieren om met zaken om te gaan. Dat uitgangspunt zorgt er voor dat cognitief gedragstherapeuten eerder adviezen en richtlijnen geven, dat zij huiswerkafspraken maken met de cliënt en dat zij bepaalde oefeningen met de cliënt doen in de therapiesetting. Het onderzoek naar negatieve gedachten en het zoeken naar een meer positieve basishouding is een gezamenlijk proces van cliënt en therapeut. Hetzelfde geldt voor het in kaart brengen van problematisch gedrag en het bedenken en oefenen van ander gedrag. Tijdens de behandeling wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van huiswerkopdrachten om een nieuwe manier van denken en handelen in de praktijk te trainen.

 

Cognitieve gedragstherapie beïnvloedt dus gedrag, gedachten en gevoel. Door anders tegen een situatie aan te kijken (gedachten) verandert het gevoel en het gedrag van iemand. Bij cognitieve gedragstherapie werkt de behandelaar nauw met de cliënt samen om tot verbetering van de klachten te komen. De behandelaar sluit zo direct en zo concreet mogelijk aan bij de problemen. Het is een actieve manier van behandelen; van de cliënt wordt een actieve bijdrage verwacht;  in de therapiesessies werken we met vragenlijsten en oefeningen. Daarnaast spreekt de behandelaar met de cliënt huiswerkopdrachten af om zelf buiten de sessies aan de problemen te werken.

Wat zijn de effecten van CGT?

 

Naar de effecten van cognitieve gedragstherapie is veel onderzoek gedaan. Heel vaak blijkt deze methode een zeer effectieve psychotherapie te zijn. Vaak is deze vorm van therapie effectiever gebleken dan medicijnen, vooral op de langere termijn.

Heb je vragen of ben je geïnteresseerd in een afspraak? Neem dan gerust vrijblijvend contact met mij op.

Voer voor psychologen

Wil je tips over relevante zaken uit ons werkveld ontvangen? Zo af en toe, wanneer het er toe doet? Zoals de laatste nieuwtjes over veranderingen in het VGCt-opleidingstraject? Of een documentairetip die je niet wilt missen? Vul dan je e-mailadres in en krijg een seintje bij ieder nieuw bericht.